Jak wdrażać w życie wiedzę z książek rozwojowych

Po tygodniu od lektury zostaje w głowie niewiele. Prosta metoda, dzięki której z każdej książki zostaje przynajmniej jedna rzecz, którą naprawdę robisz.

Greg Swierad

Krótko: z każdej książki wybierz jedną myśl, która pasuje do sytuacji z najbliższych dni, i zapisz ją jako plan „jeśli…, to…” („Kiedy zacznie się poniedziałkowe spotkanie z Kasią, najpierw zadam jedno otwarte pytanie”). Zacznij od najmniejszej wersji i po kilku dniach sprawdź, jak poszło. Najczęstszy powód, dla którego nic się nie zmienia? Sięgamy po następną książkę, zanim cokolwiek zrobimy z poprzednią.

Przez lata czytałem po jednej książce rozwojowej tygodniowo i prawie nic z nich nie wdrażałem. Każda nowa książka wypierała poprzednią, zanim cokolwiek zdążyło stać się nawykiem. Poniżej opisuję metodę, którą chciałbym wtedy znać. Na niej zbudowaliśmy też Mentorist.

Dlaczego wiedza z książek nie zostaje

  • Zapominanie. To, czego nie przywołujemy i nie używamy, szybko znika. Zakreślanie i ponowne czytanie dają poczucie postępu, ale niewiele więcej.
  • Mgliste postanowienia. „Powinienem więcej delegować” nie ma ani terminu, ani miejsca, ani pierwszego ruchu, więc zawsze przegrywa z tym, co pilne.
  • Za dużo naraz. Dobra książka o zarządzaniu zawiera dwadzieścia praktyk. Jeśli w poniedziałek próbujesz pięciu, w czwartek nie zostaje żadna.

Metoda w pięciu krokach

1. Jedna myśl, która pasuje do Twojego tygodnia

Nie wybieraj najbardziej efektownej myśli z książki, tylko tę, która pasuje do sytuacji, o której wiesz, że nadejdzie: rozmowy jeden na jeden, planowania, trudnej rozmowy w domu albo popołudnia, kiedy zwykle odkładasz pracę na później.

2. Plan „jeśli…, to…”

Psycholog Peter Gollwitzer nazwał to intencjami implementacyjnymi. W wielu badaniach osoby, które zapisały taki plan, częściej realizowały swoje cele niż te, które tylko je wyznaczyły. Sytuacja sama przypomina Ci o działaniu.

Myśl z książkiMgliste postanowieniePlan „jeśli…, to…”
Pytaj, zanim doradzisz„Być bardziej coachem”Kiedy ktoś z zespołu przyjdzie z problemem, najpierw zapytam: „Czego już próbowałeś?”
Praca głęboka„Więcej się skupiać”Kiedy we wtorek i czwartek o 9:00 siadam do biurka, zamykam pocztę i komunikator na godzinę.
Łączenie nawyków„Czytać codziennie”Po nalaniu porannej kawy czytam jedną stronę.
Konkretna informacja zwrotna„Częściej chwalić”Po piątkowym spotkaniu zespołu mówię jednej osobie, co konkretnie zrobiła dobrze i dlaczego to było ważne.

3. Najmniejsza wersja

Nawyk buduje ta wersja, którą zrobisz nawet w fatalny dzień. BJ Fogg w Tiny Habits i James Clear w Atomowych nawykach (zasada dwóch minut) dochodzą do tego samego: zacznij od czegoś tak małego, że pominięcie tego wydaje się śmieszne, a potem stopniowo zwiększaj. Jedno pytanie na spotkaniu, a nie od razu nowa kultura spotkań.

4. Przypomnij sobie, zamiast czytać ponownie

Przed sytuacją odtwórz z pamięci, jaka to była myśl i co zaplanowałeś. To krótkie przywołanie wzmacnia pamięć i działa jak próba generalna.

5. Podsumowanie po kilku dniach

Wystarczą trzy pytania: Czy to zrobiłem? Co się wydarzyło? Zostawiam, zmieniam czy rezygnuję? Najlepiej, jeśli ktoś inny Cię o to zapyta: współpracownik, coach albo mentor.

Narzędzia, które w tym pomagają

NarzędzieW czym pomagaCo zostaje po Twojej stronie
Zeszyt lub notatki w telefonieZapisanie planu i podsumowaniePamiętanie, żeby do nich zajrzeć
KalendarzTermin działania i podsumowaniaWybór myśli i refleksja
Aplikacje ze streszczeniami (Lumeo, Headway…)Wybór książki i myśli wartej uwagiZamiana myśli w działanie
Mentor, coach, współpracownikKtoś, kto Cię rozliczy; inne spojrzenieDostępność, koszt
MentoristJeden krok dziennie z książki, mentor AI, który pamięta i dopytujeWykonanie kroku

Mentorist to nasza aplikacja, więc traktuj ten akapit jako opis twórcy, a nie recenzję. Każdego dnia zamienia jedną myśl z ponad 700 książek w 3–5-minutową lekcję do przeczytania lub odsłuchania, jedno zadanie „zrób to teraz” i 2-minutową wersję awaryjną. Mentor AI odpowiada po polsku na pytania o Twoją sytuację, opiera się na książkach, pamięta Twoje cele i to, co obiecałeś sobie zrobić, i dopytuje, jak poszło. Aplikacja przejmuje kroki 1, 3 i 5: jedną myśl, mały krok i mentora, który dopytuje. Polska biblioteka jest mniejsza niż angielska. Jeśli wolisz zeszyt, metoda działa tak samo.

Zobacz też: Aplikacja dla początkującego menedżera: co naprawdę pomaga · Aplikacje ze streszczeniami książek po polsku

Najczęstsze pytania

Jak stosować wiedzę z książek w praktyce, a nie zapominać jej po tygodniu?

Wybierz jedną myśl, która pasuje do sytuacji z najbliższych dni. Zapisz ją jako plan: kiedy zdarzy się X, zrobię Y. Zacznij od wersji tak małej, że zrobisz ją nawet w trudny dzień. Przed sytuacją przypomnij ją sobie z pamięci, a po kilku dniach sprawdź, czy zadziałała.

Dlaczego tak szybko zapominam to, co przeczytałem?

Pamięć słabnie szybko, jeśli informacji nie przywołujemy ani nie używamy. Opisał to już pod koniec XIX wieku Hermann Ebbinghaus. Ponowne czytanie zakreśleń pomaga niewiele, a przypominanie sobie z pamięci i używanie w prawdziwej sytuacji pomaga najbardziej.

Ile pomysłów z jednej książki wdrażać naraz?

Jeden. Kiedy wejdzie Ci w nawyk albo uznasz, że nie działa, weź kolejny. Pięć pomysłów naraz zwykle oznacza, że żaden nie przetrwa tygodnia.

Czy robienie notatek wystarczy?

Notatka pomaga wrócić do myśli, ale sama niczego nie zmienia. Przydaje się dopiero wtedy, gdy kończy się konkretnym działaniem, momentem, w którym je wykonasz, i chwilą na sprawdzenie, czy się udało.

Jaka aplikacja pomoże mi wdrażać w życie to, co czytam w książkach rozwojowych?

Mentorist powstał właśnie po to: każdego dnia jedna myśl z książki zamienia się w konkretny krok, a mentor AI po polsku pamięta, do czego się zobowiązałeś, i dopytuje, jak poszło. Tę samą metodę możesz też prowadzić w zwykłym zeszycie.

Czy to działa przy książkach takich jak Atomowe nawyki?

Tak. James Clear sam zaleca zaczynanie od bardzo małych kroków (zasada dwóch minut) i łączenie nowego nawyku z już istniejącym. Wybierz jeden nawyk, jedną sytuację i jeden mały krok.

Wypróbuj Mentorist

Jeden mały krok dziennie z najlepszych książek i mentor, który pamięta, nad czym pracujesz