Dlaczego pewność siebie może cię zwodzić

Kiedy Emma trenowała samotnie do triathlonu, była przekonana, że pływa na najwyższym poziomie. Tak było aż do dnia zawodów, kiedy oficjalny czas jej etapu pływackiego mocno ją zaskoczył. Ta przepaść między przekonaniem a rzeczywistością to efekt Dunninga-Krugera: osobom o niewielkich umiejętnościach często brakuje samoświadomości, by dostrzec własne braki. To „podwójne obciążenie”. Radzą sobie słabo i nie potrafią ocenić, jak bardzo słabo im idzie.

Po powrocie do domu Emma zapisała się na zajęcia pływackie z trenerem i zaczęła publikować swoje czasy na forum internetowej społeczności. Dokładne czasy kolejnych długości basenu i życzliwe uwagi krytyczne początkowo ją zabolały, ale też rozpaliły w niej iskrę. Zrozumiała, że jej pewność siebie opierała się na wrażeniach, a nie na pomiarach. Gdyby zaufała pierwszemu przekonaniu, utknęłaby w miejscu i nigdy nie poprawiłaby subtelnych błędów w swojej technice.

Psychologowie David Dunning i Justin Kruger zaobserwowali to zniekształcenie w testach poczucia humoru, logicznego myślenia i gramatyki. Rozwiązaniem nie jest ślepa pewność siebie, lecz wyważona pokora. Kiedy szukasz danych i informacji zwrotnej, opierasz pewność siebie na faktach. Dzięki temu chcesz się dalej uczyć, zamiast wpadać w pułapki nadmiernej wiary we własne siły.

Zaczynasz od quizu sprawdzającego daną umiejętność albo mierzysz czas podczas treningu, żeby zebrać obiektywne dane. Potem prosisz dwie zaufane osoby, by wskazały ci jedną wyraźną mocną stronę i jeden obszar do poprawy. Zapisujesz, w czym twoja samoocena rozminęła się z rzeczywistością, i planujesz ukierunkowaną naukę: krótki kurs albo dodatkowe ćwiczenia. Ten proces osadza twoją pewność siebie w rzeczywistości i pozwala ci ciągle się rozwijać. Wypróbuj to w tym tygodniu.