Przestań brać wszystko do siebie: jak wziąć odpowiedzialność za swoje uczucia i potrzeby

Jest 20:27 i właśnie dostajesz wiadomość: przyjaciel znowu nie da rady przyjść. Zanim się obejrzysz, zalewa cię dobrze znana fala. Irytacja szybko przechodzi w myśli w rodzaju: „Po prostu mu na mnie nie zależy”. Bardzo kusi cię, żeby odpisać coś uszczypliwego. U źródła tego wszystkiego leży jednak odruch, który ma w sobie wielu z nas: obwinianie innych za to, co czujemy. Zdarza się to w domu, w związkach, w szkole, czyli wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z innymi ludźmi. A gdyby tak, zamiast szukać winnego, na ułamek sekundy przyjrzeć się sobie?

Zatrzymaj się i zapytaj siebie: czego potrzebuję, a czego ta sytuacja mi nie daje? Niezawodności, liczenia się ze mną, a może po prostu poczucia przynależności? Kiedy nazwiesz ukrytą potrzebę, twoje uczucie przestaje być bronią, a staje się raczej mapą. Zamiast mówić „Doprowadzasz mnie do szału”, możesz powiedzieć prawdę o tym, co jest w tobie żywe: „Czuję rozczarowanie, bo cieszyła mnie myśl o wspólnie spędzonym czasie”. To wymaga odsłonięcia się, ale nagle obwinianie ulatuje, a jego miejsce zajmuje coś bliższego prawdziwej więzi.

Spróbuj tego, gdy następnym razem coś wyprowadzi cię z równowagi. Być może, jak wielu przed tobą, poczujesz ulgę, a nawet wpadniesz na nowy pomysł, jak zaspokoić swoje potrzeby. W naukach behawioralnych nazywa się to „wewnętrznym umiejscowieniem poczucia kontroli”, czyli umiejętnością dostrzegania własnej roli w powstawaniu uczuć. Nie chodzi o usprawiedliwianie złego zachowania. Chodzi o to, by odzyskać wpływ na przebieg rozmowy i prowadzić ją szczerze i konstruktywnie.

Kiedy czyjeś słowa lub zachowanie wywołują w tobie nagły przypływ złości, wstydu albo smutku, postaraj się nie reagować od razu. Zamiast tego w myślach nazwij zarówno uczucie, jak i niezaspokojoną potrzebę. Może to potrzeba wsparcia, uznania albo życzliwości. Potem prostymi słowami podziel się tym z osobą, której to dotyczy. Mów o tym, jak ty to przeżywasz, a nie obwiniaj jej. Na koniec zaproś ją, żeby też powiedziała, co się w niej dzieje. Nawet jeśli wyda ci się to niezręczne, często zauważysz, że rozmowa potoczy się zupełnie inaczej. Ćwicz to skupianie się na tym, co dzieje się w tobie, a zobaczysz, jak rośnie twoja pewność siebie.